serbest-meslek-makbuzu

Serbest meslek kazancı elde eden mükelleflerin vergilendirilmesinde önemli bir yere sahip olan serbest meslek makbuzu, pek çok avantajlı özelliklere sahip. Bu yazıda serbest meslek nedir, serbest meslek erbabı nedir, serbest meslek makbuzu nedir ve özellikleri nelerdir gibi soruların yanıtları verilmektedir.

SERBEST MESLEK NEDİR?

Serbest makbuzu konusuna gelmeden önce, serbest meslek konusunda bir ön bilgi paylaşalım. Serbest meslek nedir? Öncelikle şunu söylemeliyiz ki serbest meslek; sermayeden çok şahsi mesaiye, mesleki bilgiye veya uzmanlığa dayanan işlerin herhangi bir işverene bağlı olmadan şahsi sorumluluk altında kişinin kendi nam ve hesabına yapmasıdır.  ve ticari niteliği olmayan işlerin işverene bağlı olmaksızın şahsi sorumluluk altında kendi nam ve hesabına yapılmasıdır.

Her türlü serbest meslek faaliyetinden doğan kazançlar serbest meslek kazancıdır. Tahkim işleri dolayısıyla hakemlerin aldıkları ücretler ile kolektif, adi komandit ve adi şirketler tarafından yapılan serbest meslek faaliyeti neticesinde doğan kazançlar da serbest meslek kazancıdır. Serbest meslek faaliyetinin bir işverene tabi olarak yapılması halinde elde edilen gelir, ücret geliri olur.

SERBEST MESLEK ERBABI NEDİR?

Serbest meslek faaliyetini kendi nam ve hesabına, mutat meslek halinde ifa eden; avukat, doktor, diş hekimi, veteriner hekim, mimar, mühendis, müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir, yeminli mali müşavir, danışman, ressam, yazar, bestekar, kimyager, noter, öğretmen, artist, menajer, senarist, yönetmen, ebe, sünnetçi, arzuhalci, rehber ve sağlık memuru vb. kişiler serbest meslek erbabıdır.

SERBEST MESLEK MAKBUZU NEDİR?

Serbest meslek faaliyetinde bulunan serbest meslek erbabı, mesleki faaliyetlerine ilişkin her türlü tahsilatı için iki nüsha “Serbest Meslek Makbuzu” düzenlemek ve bir nüshasını müşteriye vermek, müşteri de bu makbuzu istemek ve almak zorundadır. Ayrıca, mesleki faaliyetlerine ilişkin olarak, vergiden muaf esnafa yaptırdıkları işler veya onlardan satın aldıkları emtia için gider pusulası tanzim etmeleri icap etmektedir. 

Bununla birlikte; serbest meslek faaliyeti icra eden hekimler (diş hekimleri ile veteriner hekimler dahil), işyerlerinde kredi kartı okuyucuları (POS-Point of Sale) bulundurmak ve kredi kartı ile yapılan ödemelerde bu cihazları kullanmak zorunda olduklarından, söz konusu cihazlarla düzenlenen POS fişleri Vergi Usul Kanunu uyarınca düzenlenmiş “Serbest Meslek Makbuzu’’ olarak kabul edilmektedir.

Serbest meslek erbabı için, nakden tahsil edilmemiş olmasına rağmen, şu iki durumda tahsil olarak kabul edilmektedir: Serbest meslek erbabının haberdar olması şartıyla; kendi adına, kamu müessesesine, icra dairesine, bankaya, notere veya postaya para yatırılması tahsil hükmündedir. Serbest meslek kazancı olarak doğan alacağın başka bir şahsa temliki veya müşterisine olan borcu ile takası da tahsil hükmündedir.